Według jednej z legend kawę odkryły... kozy, które po zjedzeniu owoców z krzewu kawowca brykały bardziej niż zwykle co zastanowiło ich pasterza, który również spróbował czerwonych owoców i poczuł się ożywiony, zapomniał o zmęczeniu i chęci snu. Inna legenda mówi, że kawę odkryli mnisi w Etiopii, którzy przygotowywali wywar z owoców kawy aby móc spędzać długie nocne godziny na modlitwach. Trudno dociec jak było naprawdę, ale faktem jest, że kawa pochodzi z okolic obecnej Etiopii. Na początku była ona spożywana (jej owoce) sporadycznie w razie potrzeby, np. bitwy międzyplemiennej, aby wojownicy nie stracili sił. Krzewy prawdopodobnie zaczęto uprawiać w V lub VI w. n.e. Nie wiadomo też kto wymyślił palenie kawy, prawdopodobnie ktoś przypadkiem ją spalił i wtedy odkryto jej niezwykły aromat.

Gorący napój zaczęto podawać dopiero w średniowieczu. Przez chrześcijan kawa długo uznawana była za napój szatański (bo pochodzący z krajów arabskich). Dyskusje musiał rozstrzygnąć w XVI w. papież Klemens VIII, któremu kawa zasmakowała jednak, wobec czego uznał, że "szatana trzeba wypędzić, a kawę uczynić napojem chrześcijan".

800 p.n.e
W Jemenie powstały pierwsze plantacje kawy.

VI wiek n.e.
Początki uprawy w Jemenie Coffea arabica z nasion sprowadzonych z Sudanu i Wyżyny Abisyńskiej. Jemen stał się głównym producentem kawy na świecie.

XVII wiek
W Europie po raz pierwszy dodano do kawowego naparu czekoladę (kakao).

1607
Kawa pojawiła się w Ameryce Północnej za sprawą urodzonego w Anglii znanego podróżnika, żołnierza i kapitana żaglowca Johna Smitha (1579-1631).

1683
Po bitwie z Turkami (12 września) kawa dotarła do Wiednia. W Wiedniu powstała pierwsza kawiarnia o nazwie "Zur Blaue Flasche" ("Pod Błękitną Butelką"), założona przez Franciszka Jerzego Kulczyckiego. Za sprawą Williama Penna, angielskiego przywódcy kwakrów i rzecznika wolności, kawa dotarła do Pensylwanii. Z tego roku pochodzi pierwsza pisemna wzmianka o zakupie kawy w Ameryce Północnej. Penn zapłacił za funt kawy 4,68 $.

W Nowym Jorku powstał pierwszy rynek zielonej kawy, będący zalążkiem późniejszej giełdy. W Wenecji otwarto kawiarnię (Bottega del Caffe wł. kawiarnia), której nazwa nie przetrwała do naszych czasów. To pierwsza kawiarnia, o której wspominają kroniki miasta.

1711
We Francji po raz pierwszy zaparzono kawę w dzbanku z przykrywką. Otwarto pierwszą kawiarnię w Pradze. Rozpoczęto regularne dostawy kawy z Dżakarty (Jawa) do Amsterdamu. Holenderski dwór w rewanżu za przychylność i pomoc przesłał królowi francuskiemu Ludwikowi XIV kilka sadzonek kawy. Drzewka posadzono w paryskim Jardin des Plantes. Stały się one przodkami większości drzew kawowych wyhodowanych później w Ameryce Środkowej i Południowej, na Karaibach i na wyspie Bourbon (obecnie Reunion).